De wekker trilt en de dag begint. Voor velen is de eerste stap naar beneden die naar de koffiemachine. Het iconische knopje wordt ingedrukt en terwijl de vogeltjes fluiten, vult de keuken zich met het aroma van versgemalen bonen.
Een Nederlander drinkt gemiddeld 150 liter koffie per jaar; dat is zo'n 6,5 miljoen liter die dagelijks door de Nederlandse huishoudens stroomt. Door de jaren heen zijn er veel technologische veranderingen gekomen op het gebied van koffie. Maar wat is nu precies een volautomatisch koffiezetapparaat met bonen en hoe heeft de techniek zich ontwikkeld? In dit artikel duiken we in de geschiedenis, de werking en de voordelen van deze moderne koffiemachines.
In dit artikel:
- Wat is koffie?
- Verspreiden van koffie
- Het eerste koffiezetapparaat
- Wat doet een volautomatische koffiemachine?
- Hoe werkt een volautomatisch koffiezetapparaat?
- Schoonmaken van een volautomatische koffiemachine
- Koffiecultuur en de regels uit Italië
- Is een volautomatische machine niet duur?
- Veelgestelde vragen over volautomaten
Wat is koffie?
In de zeventiende eeuw kwamen de eerste koffiebonen naar Europa. In 1615 volgde het eerste koffiehuis in Venetië. Dit koffiehuis is te vinden bij "Piazza San Marco" en heet tegenwoordig "Cafe Florian". In 1663 opende het eerste koffiehuis in Amsterdam. Het bewijs over het eerste koffiehuis stamt uit 1665. Een gevangen Engelsman had een pamflet laten drukken van een "coffijdranck-vercoper in de Bloetstraet". Deze Engelsman heette waarschijnlijk Abraham Kick. Na de invoer van koffiehuizen verspreidde het koffiegebruik zich razendsnel.
Verspreiden van koffie
Nederland heeft in de VOC-tijd koffie tot een populair drankje gemaakt. De zaden werden van Batavië (Indonesië) verscheept en zodoende ontstonden koffieplantages op het eiland Java. Later zouden deze plantages verspreiden naar de eilanden Sumatra en Celebes.
In 1714 gaf de burgemeester van Amsterdam, Gerrit Hooft, een jonge koffieplant aan koning Louis XIV van Frankrijk. In 1723 nam Gabriel de Clieu, gouverneur van Guadeloupe, een stekje van deze plant mee naar de "Nieuwe Wereld". Het stekje vestigde zich uiteindelijk op het eiland Martinique in de Caribische Zee. Vijftig jaar na aankomst waren er maar liefst achttien miljoen koffieplanten op Martinique, wat ruim twee keer zo groot is dan Texel. De vraag naar koffiebonen bleef toenemen, waardoor koffie ook wel het zwarte goud wordt genoemd.
Het eerste koffiezetapparaat
De eerste espressomachine werd gemaakt door Angelo Moriondo uit Turijn, Italië. In 1884 presenteerde meneer Moriondo een prototype van zijn machine in Turijn. Op 16 mei 1884 werd zijn patent geaccepteerd en kreeg hij tevens een certificaat voor zijn uitvinding. Luigi Bezzera verbeterde deze machine. In 1905 werd het patent opgekocht door Pavoni Desiderio en richtte hij het bedrijf La Pavoni op. Hij fabriceerde één espressomachine per dag.
In eerste instantie werd er alleen filterkoffie geconsumeerd, maar nu bestaan er ook volautomatische koffiemachines zoals die van Gaggia. Bonenkoffie is de lekkerste koffie omdat gebrande bonen na het malen direct worden gebruikt; deze aroma’s gaan bij filterkoffie verloren.
Wat doet een volautomatische koffiemachine?
De naam "volautomatische koffiemachine" of "volautomatische koffiezetapparaat" verklapt zijn werking al een beetje. Dit zijn de beste koffiezetapparaten die volledig automatisch jouw favoriete kopje koffie zetten zoals een espresso, cappuccino, latte macchiato of flat white. Deze apparaten zijn tegenwoordig erg veel te vinden in de meeste huiskamers of keukens.
De mensen die kiezen voor een volautomatische machine hebben altijd een stukje kennis. Een apparaat die volledig automatisch jouw cappuccino of jouw espresso kan zetten is een groot gemak. Het enige wat je zelf dient te doen is het water, bonen en wellicht melk te vullen. Een ander groot voordeel aan de machine is dat de bonen kort voor het gebruik worden gemalen en zodoende de koffie erg vol van smaak is. De beste koffiebonen worden vaak gecombineerd en komen uit verschillende landen zoals Colombia, Brazilië, Costa Rica en Guatemala.
Hoe werkt een volautomatisch koffiezetapparaat?
Een volautomatisch koffiezetapparaat begint vaak met het malen van de bonen terwijl het element voor het verwarmen van het water alvast zijn werk begint te doen. Zodra de bonen gemalen zijn, vallen deze in de zetgroep om vervolgens aangedrukt te worden. Door deze zetgroep stroomt vervolgens het hete water wat door de koffie geperst wordt. Tijdens het zetten van de koffie is het van belang dat er voldoende druk aanwezig is, anders zal het water niet de smaakstoffen opnemen uit de gemalen koffiebonen. Des te hoger de druk, hoe meer smaak er uit de bonen gehaald kan worden.
Het nadeel van een volautomatische machine is dat deze vaak een vrij ingewikkelde werking hebben. Het apparaat moet veel verschillende bewegingen maken om jouw kopje koffie te zetten. Daarom is het van uiterst belang dat je de koffiemachine goed schoon houdt.
Schoonmaken van een volautomatische koffiemachine
Na aanschaf van uw koffiezetapparaat is het handig om deze met enige regelmaat te ontkalken. Gebruik hiervoor de juiste ontkalkers. Hiermee verlengt u de levensduur van uw koffiezetapparaat en hierdoor smaakt de koffie nog een stukje beter. Door 1 keer per maand te ontkalken zorgt u ervoor dat er geen overtollig kalkaanslag in uw machine terecht komt. Hiermee benut u de duurzame koffiebonen maximaal tot hun extravagante aroma’s.
Koffie heeft enkele regels van oorsprong uit Italië
In Italië is koffie echt een religie. Daar bestaan dan ook vele ongeschreven regels over het drinken van koffie. Zo is het eigenlijk not done om na 10 uur ’s ochtends nog cappuccino te drinken. In Nederland gaan we daar een stuk vrijer mee om. Ja, in Nederland zijn we net zoals de Italianen ware koffieliefhebbers. Het drinken van koffie is volledig in onze samenleving geïntegreerd. Wellicht heeft dit het één en ander te maken met de expansie van de VOC vroeger. Veel Nederlanders groeien tenslotte op met het drinken van koffie. Ook op de werkvloer is het normaal om koffie te drinken.
Is een volautomatische machine niet duur?
Een volautomatische koffiemachine is in aanschaf vaak duurder dan de meeste andere koffiemachines. Als je het echter in zijn totaal gaat vergelijken is de volautomatische machine juist een van de goedkopere in zijn dagelijkse gebruik. Een voordeel van een volautomatische koffiemachine is dat de bonen direct in het apparaat gemalen worden. Hierdoor kan je zakken koffiebonen in elke categorie, smaak en kwaliteit kopen. Zo kan je de ene week een duurdere en diepere boon uitzoeken terwijl je een week later een simpele boon uitzoekt.
Naast de dagelijkse gebruiksvoordelen heeft het apparaat ook het voordeel alles in een te hebben. Zo hoeft er geen aparte melkopschuimer aangeschaft te worden en zit alles in een vrij compact formaat ingepakt.
In onze showroom aan de Nieuwe Brink 20 in Bussum hebben wij diverse werkende modellen staan van topmerken zoals Gaggia en JURA. Onze specialisten laten u graag zien hoe eenvoudig het onderhoud is en welke machine het beste bij uw smaak past. Kom langs voor een vers kopje koffie en deskundig advies op maat.
Veelgestelde vragen over volautomaten
- 1. Kan ik elk type koffieboon gebruiken?
- In principe wel, maar we raden af om zeer vette of gekarameliseerde bonen te gebruiken. Deze kunnen de maler en de zetgroep op den duur verstoppen.
- 2. Hoe vaak moet ik de zetgroep reinigen?
- Indien de zetgroep uitneembaar is, adviseren wij om deze wekelijks onder de lauwwarme kraan af te spoelen om koffieresten en vetten te verwijderen.
- 3. Is een waterfilter echt nodig?
- Ja, een waterfilter haalt kalk en onzuiverheden uit het water. Dit is niet alleen beter voor de smaak van de koffie, maar vermindert ook de noodzaak voor frequent ontkalken.
- 4. Waarom smaakt mijn koffie slap?
- Dit kan liggen aan de maalgraad (te grof) of de hoeveelheid koffie per kopje. In het menu van de meeste volautomaten kunt u de sterkte en maalgraad naar wens aanpassen.
- 5. Kan ik ook twee kopjes tegelijk zetten?
- De meeste volautomaten hebben een dubbele uitloop en een specifieke knop om twee espresso's of lungo's gelijktijdig te bereiden.
- 6. Wat is de gemiddelde levensduur van een volautomatische machine?
- Bij goed onderhoud en regelmatig ontkalken gaat een kwalitatieve volautomatische koffiemachine gemiddeld 5 tot 10 jaar mee, afhankelijk van het gebruik en de waterhardheid.

4.7 uit 3788 reviews
